BMW S 1000 RR – 193 KM przy 204 kg masy całkowitej!

Prezentując po raz pierwszy nowy model BMW S 1000 RR na legendarnym torze wyścigowym Monza, BMW Motorrad pokazał niezwykle innowacyjny motocykl klasy Supersport napędzany rzędowym czterocylindrowym silnikiem.
Światową premierą tego motocykla BMW Motorrad postawił milowy krok w świecie maszyn sportowych, łącząc moc silnika wynoszącą 142 kW (193 KM) z masą całkowitą wynoszącą zaledwie 204 kg wraz z paliwem (183 kg dla suchego pojazdu, 206.5 kg masy całkowitej z systemem Race ABS).

Takie liczby umieszczają nową maszynę klasy Supersport na szczycie wszelkich zestawień porównujących współczynniki mocy do masy motocykla, a wyścigowy ABS oraz dynamiczna kontrola trakcji DTC obiecują ustanowienie nowych wzorców w dynamice jazdy, bezpieczeństwie i poziomie innowacji.

Decyzja o zaprezentowaniu nowego motocykla na torze Monza nie była w żadnym razie przypadkowa. W tym roku zespół BMW Motorrad Motorsport bierze aktywny udział w mistrzowskiej serii wyścigowej World Superbike Championship, właśnie dzięki nowemu modelowi S 1000 RR, którego wyścigową wersję dosiada dwóch fabrycznych kierowców BMW Motorrad: Troy Corser i Ruben Xaus. W tych okolicznościach tereny parku Villa Reale w Monza wydają się idealne dla tego rodzaju prezentacji.

Wyzwanie dla BMW Motorrad.
Żeby odnosić sukcesy w mistrzostwach świata klasy Superbike, trzeba dysponować produkcyjnym modelem motocykla, który został skonstruowany konsekwentnie pod tym kątem. Szczególnie istotne parametry takiego motocykla to wysoka moc, szeroki zakres prędkości obrotowych silnika, możliwość pracy na wysokich obrotach przez długi czas, optymalna sztywność podwozia i jego perfekcyjne zestrojenie z silnikiem.

Inne absolutnie niezbędne cechy pojazdu aspirującego do pierwszej ligi supersportowych motocykli, to dobre i przewidywalne własności jezdne, łatwe prowadzenie się, a przede wszystkim wysoki poziom bezpieczeństwa, jaki zapewniają systemy wspomagające jazdę, w tym ABS i kontrola trakcji zapewniające dokładnie takie zachowanie motocykla, jakiego oczekuje kierowca.

Opracowując model S 1000 RR, BMW Motorrad wkroczył na zupełnie nowe terytorium. Oznaczało to konieczność sprostania wielu wyzwaniom i ogromną odpowiedzialność za wynik prac, jakie prowadził cały zespół tworzący motocykl, ale także silną motywację dla zespołu do poszukiwania rewolucyjnych rozwiązań.

Założenia projektu S 1000 RR były jasne i konkretne:
• Uzyskać moc i osiągi na najwyższym poziomie.
• Opracować maksymalnie stabilne zawieszenie, zapewniające pewność prowadzenia i znakomity kontakt kół z nawierzchnią.
• Nadać nowemu motocyklowi dynamicznego charakteru typowego dla wszystkich projektów BMW Motorrad.
• Zredukować masę motocykla do absolutnego minimum.
• Zagwarantować najwyższą jakość typową dla marki BMW.

Unikalny na tle konkurentów.
Przez ostatnie lata, a nawet dekady, zasada połączenia mocy rzędowego silnika czterocylindrowego z aluminiową ramą grzbietową, była konsekwentnie rozwijana i stała się najpowszechniej stosowaną koncepcją konstrukcyjną, przynajmniej w klasie motocykli supersportowych. Wyjaśnienie takiej dominacji jest całkiem proste i wynika ze sporych zalet w zakresie dynamiki jazdy, trwałości motocykla i prostej technologii produkcji.

Dokładnie z tych powodów nowy S 1000 RR został zbudowany według przedstawionej koncepcji i wykorzystuje wszystkie jej zalety. Jednocześnie mimo podobieństw koncepcji czterocylindrowego silnika rzędowego osadzonego w aluminiowej ramie grzbietowej modelu S 1000 RR do rozwiązań niektórych konkurentów, trzeba zaznaczyć, że zespół opracowujący ten motocykl w BMW Motorrad poszedł dalej i udoskonalił zastosowaną koncepcję niemal pod każdym względem.

Rezultatem rozwoju koncepcji motocykla jest wyposażenie S 1000 RR w wiele unikalnych cech i charakterystyk, zarówno w zakresie zastosowanych technologii, jak i osiągów, a także estetyki. Wyjątkowo zwarta budowa motocykla jasno pokazuje możliwości europejskiej myśli konstrukcyjnej w dziedzinie czterocylindrowych motocykli klasy Supersport.

Maksimum osiągów i dynamiki jazdy.
Koncepcja techniczna supersportowego motocykla S 1000 RR jest wynikiem dostępu do innowacyjnych technologii pozwalających na uzyskanie świetnych osiągów i dążenia konstruktorów do osiągnięcia niezrównanej dynamiki jazdy. Nic więc dziwnego, że wynikiem tych prac jest motocykl o niezwykłej zwrotności i precyzji prowadzenia, który jednocześnie dysponuje potężną mocą i wyjątkowymi osiągami, a to oznacza pojazd o własnościach niespotykanych dotychczas na motocyklowym rynku.

Trzeba przyznać, że jeszcze nigdy w BMW nie zbudowano motocykla z tak spójnym supersportowym charakterem wynikającym z koncepcji i służących jej rozwiązań konstrukcyjnych. Jednocześnie nowy S 1000 RR pozostaje motocyklem, który wciąż zachowuje własności typowe dla marki BMW. Jego sportowego ducha i dynamikę jazdy połączono z cechami cenionymi w codziennej eksploatacji. Sprawiającemu prawdziwą radość prowadzeniu się motocykla towarzyszy niezwykła stabilność jazdy. Wyjątkowe osiągi i dynamikę połączono z jeszcze bardziej wyjątkowym poziomem bezpieczeństwa czynnego, a całość ujęta w formie niedającej możliwości pomyłki z żadną inną marką wykonana jest optymalnie z punktu widzenia ergonomii i aerodynamiki.

Wolny wybór charakterystyk silnika, wyścigowego układu ABS i dynamicznej kontroli trakcji DTC.
Nowy motocykl S 1000 RR może pochwalić się cechami typowymi dla motocykli BMW, jak trwałość, najwyższa jakość wykonania i wysoka czystość spalin, którą zawdzięcza zastosowaniu najbardziej zaawansowanego systemu oczyszczania gazów wydechowych z dwoma regulowanymi katalizatorami trzyfunkcyjnymi, pozwalającymi spełnić nawet jeszcze nieobowiązujące normy i standardy czystości spalin.

Bezpieczeństwo czynne motocykla uległo istotnemu podwyższeniu dzięki zastosowaniu wyścigowego systemu ABS (Race ABS) opracowanego specjalnie dla modelu S 1000 RR, jako motocykla klasy Supersport. System ten dostępny jest jako fabrycznie instalowana opcja. Kolejnym układem podnoszącym bezpieczeństwo jazdy do najwyższego możliwego poziomu jest dynamiczna kontrola trakcji DTC (Dynamic Traction Control). Również ten system dostępny jest jako opcja montowana fabrycznie, a jego elektroniczne sterowanie zoptymalizowano pod kątem maksymalnej precyzji działania i praktycznej przydatności.

Motocykl można dostosować do najróżniejszych warunków eksploatacji, korzystając z trybów jazdy po mokrej nawierzchni (“Rain”), po zwykłej drodze (“Sport”), po torze wyścigowym na oponach supersport (“Race”), a nawet po torze wyścigowym na gładkich oponach (“Slick”). Za naciśnięciem przycisku kierowca ma do dyspozycji charakterystykę silnika dostosowaną do konkretnych warunków. W dodatku do każdego z tych trybów dostosowywane są ustawienia wyścigowego systemu ABS oraz dynamicznej kontroli trakcji DTC. Zapewnia to maksymalne osiągi i maksymalne bezpieczeństwo jazdy jednocześnie.

Układ rozrządu jak w bolidzie BMW Formuły 1.
Głównym celem konstruktorów S 1000 RR było uzyskanie motocykla klasy Supersport dysponującego najwyższą mocą silnika, która w połączeniu z optymalnymi własnościami jezdnymi pozwoliłaby na uzyskanie rzeczywistych osiągów na najwyższym wyobrażalnym poziomie.

Zdecydowano się na chłodzony cieczą rzędowy czterocylindrowy silnik i skonstruowano go od pierwszej kreski. Uzyskano jednostkę napędową o mocy maksymalnej 142 kW (193 KM) przy 13.000 obr/min i zdolną do osiągania 14.200 obr/min. Maksymalny moment obrotowy wynosi 112 Nm przy 9.750 obr/min..

Korzystając z rozwiązań stosowanych w silnikach BMW w Formule 1, użyto po dwa zawory ssące i wydechowe na cylinder i wykonano je z bardzo lekkiego tytanu. Do napędu zaworów użyto bardzo krótkich i lekkich pojedynczych dźwigni zaworowych, a do napędu wałków rozrządu wykorzystano przekładnię łańcuchową z pośrednim kołem zębatym, co gwarantuje najlepszą pracę rozrządu przy maksymalnych obrotach, precyzję faz rozrządu, a wszystko to przy bardzo zwartej budowie.

Użycie bardzo małych i lekkich dźwigni zaworowych pozwoliło inżynierom na większą swobodę przy ustalaniu jak najbliższych ideału charakterystyk wzniosu zaworów, a co za tym idzie, przy doborze optymalnych charakterystyk silnika w warunkach drogowych i wyścigowych.

Wszystkie elementy silnika są bardzo zwarte i lekkie, dzięki czemu ograniczono masę jednostki napędowej bez osprzętu do 59,8 kg, a całość zamknięto w bardzo ograniczonych wymiarach geometrycznych.

Innowacyjny układ wydechowy z przepustnicami zapewniającymi maksimum mocy i osiągów.
Układ wydechowy motocykla S 1000 RR został wykonany w całości ze stali nierdzewnej, a jego charakterystyka została dobrana pod kątem maksymalizacji mocy i osiągów pojazdu. Pracuje on według reguły 4 do 2 do 1 z czterema osobnymi kolektorami równej długości łączącymi się w dwie pary pod blokiem silnika, rozszerzającymi się dalej w obszerną komorę tłumika wydechu. Stamtąd gazy wylotowe kierowane są do końcowego tłumika z dynamizatorem przepływu i wyprowadzane na zewnątrz.

Gładki przebieg krzywych mocy i momentu obrotowego silnika zapewnia optymalne własności jezdne i jest uważany za warunek konieczny prawdziwie sportowych osiągów na szosie i dobrych czasów okrążenia na torze wyścigowym. Z tego właśnie powodu w układzie wydechowym zastosowano dwie w pełni sterowane przepustnice motylkowe umieszczone w rurach łączących kolektory zewnętrznych oraz kolektory wewnętrznych cylindrów silnika i znajdujące się możliwie blisko samego silnika. Położenie przepustnic wydechu regulowane jest w funkcji wielu parametrów, takich jak prędkość obrotowa silnika, czy położenie przepustnicy dolotowej, a regulator otwiera bądź zamyka przepustnice wydechowe, umożliwiając odpowiednio swobodny przepływ spalin pomiędzy kolektorami dwóch cylindrów, bądź zamykając ten przepływ. Pozwala to na sterowanie falami ciśnienia gazów wylotowych, co redukuje przeciwciśnienie w układzie wydechowym w krytycznych miejscach (np. na wyścigowym tłumiku wydechu) i pozwala poprawić napełnienie cylindrów.

Już to jedno rozwiązanie konstrukcyjne ma znaczący wpływ na przewidywalność charakterystyki silnika i osiągi motocykla S 1000 RR.

Najlżejszy motocykl Supersport z systemem ABS.
Nowy S 1000 RR oferuje najwyższy poziom technologii także w rozwiązaniach zastosowanych w zawieszeniu kół i układzie przeniesienia napędu. Przy masie wynoszącej 206,5 kg w stanie gotowym do jazdy i z pełnym zbiornikiem paliwa, nowy supersportowy BMW jest zdecydowanie najlżejszym motocyklem tej klasy wyposażonym w silnik o pojemności 999cm3 i układ hamulcowy z systemem ABS.

Wśród rozwiązań gwarantujących tak niską masę należy wymienić aluminiową ramę grzbietową zintegrowaną z biorącym udział w przenoszeniu obciążeń silnikiem odchylonym do przodu o kąt 32°, co pozwoliło zapewnić optymalną sztywność skrętną przy minimalnej masie. Koło przednie zamontowano na odwróconym widelcu teleskopowym o godnej średnicy wynoszącej 46 mm, podczas gdy tylne koło współpracuje ze sztywnym na skręcanie aluminiowym wahaczem wleczonym trzymającym je pod precyzyjną kontrolą.

Resorowanie i tłumienie zapewnia centralna goleń osiowana w mechanizmie dźwigniowym.
Tylna sekcja ramy motocykla S 1000 RR jest spawaną z aluminium lekką konstrukcją kratownicową przykręcaną do ramy głównej, co pozwala na uzyskanie małej masy oraz wysokiej sztywności i wytrzymałości, co jest szczególnie istotne dla kierowców i zespołów używających motocykla na torach wyścigowych.

Umieścić kierowcę w centrum wydarzeń.
Pozycja kierowcy pochylonego w stronę przedniego koła zachęca do korzystania z możliwości motocykla i jest idealna do sportowego stylu jazdy z bardzo dynamicznym nastawieniem.

Opracowując S 1000 RR, w BMW Motorrad zwracano szczególną uwagę na ergonomię, pozwalającą na zapewnienie idealnych warunków prowadzenia motocykla zarówno niskim, jak i wysokim kierowcom, a to poprzez stałe dążenie do spełniania wymagań różnych kierowców. Na przykład zbiornik paliwa jest węższy, niż w motocyklach klasy 600 cm3, co daje kierowcy pewność pełnej kontroli nad maszyną i jej manierami w każdych warunkach jazdy.

Prace nad modelem S 1000 RR koncentrowały się nie tylko na obniżaniu masy, ale też na minimalizacji wymiarów geometrycznych poszczególnych elementów. i tak średnica cylindra wynosząca 80 mm jest największa w tej klasie motocykli, a to wpływa na szerokość głowicy mającej z kolei istotny wpływ na możliwość ukształtowania profilu przodu motocykla, który winien być smukły i niski, jednocześnie zapewniając efektywny przepływ powietrza wymaganego do chłodzenia silnika.

Wyzwania techniczne tego rodzaju oraz ograniczenie czasu opracowania i wdrożenia S 1000 RR do czterech lat czyniło cały projekt idealnym do konsekwentnego stosowania projektowania wspomaganego komputerowo (CAD) oraz stosowania najbardziej zaawansowanych analiz numerycznych, dotyczących na przykład aerodynamiki pojazdu.

Za cel nadrzędny projektu uznano zbudowanie motocykla S 1000 RR, który idealnie trafi w potrzeby klientów BMW Motorrad poszukujących supersportowego motocykla o cechach i osiągach niedostępnych dotychczas w tym segmencie rynkowym.

Przegląd cech i charakterystyk technicznych:
• Najlepsze osiągi w klasie Supersport, wyjątkowa dynamika jazdy.
• Moc silnika 142 kW (193 KM) przy 13,000 obr/min, maksymalny moment obrotowy 112 Nm przy 9.750 obr/min.
• Masa 206,5 kg w stanie gotowym do jazdy, z pełnym zbiornikiem paliwa, co daje najlżejszy supersportowy motocykl klasy 1000 cm3 wyposażony w ABS.
• Najniższy w klasie wskaźnik masy własnej do mocy silnika wynoszący zaledwie 1,05 i odpowiednio 1.06 kg dla motocykla bez systemu ABS i z systemem Race ABS.
• Opcjonalne stosowanie systemu Race ABS zapewniającego wyjątkowo skuteczne i bezpieczne hamowanie. Masa całego systemu to zaledwie 2,5 kg, przy masach konkurencyjnych systemów tego rodzaju do 10 kg.
• Opcjonalne stosowanie systemu dynamicznej kontroli trakcji DTC w połączeniu z systemem Race ABS, celem uzyskania maksymalnych osiągów i maksymalnego poziomu bezpieczeństwa przy przyspieszaniu.
• Wprowadzenie pierwszego supersportowego motocykla wyposażonego w Race ABS i dynamiczną kontrolę trakcji DTC.
• Ustawienia i charakterystyki dostosowane do różnych trybów jazdy, dostępne za naciśnięciem przycisku. Zastosowano tryb jazdy po mokrej nawierzchni, regularny tryb drogowy, tryb toru wyścigowego na oponach sportowych oraz tryb toru wyścigowego na oponach gładkich (slick).
• Ustawienia i charakterystyki dla różnych trybów jazdy obejmują zmiany w parametrach pracy systemu Race ABS, systemu DTC oraz układów sterujących pracą silnika.
• Wysokoobrotowy, bardzo trwały układ rozrządu z indywidualnymi dźwigienkami dla każdego zaworu i tytanowymi zaworami, wzorowany na rozwiązaniach sprawdzonych przez BMW w silnikach Formuły 1.
• Innowacyjny układ wydechowy z małym, krótkim tłumikiem końcowym, tłumikiem wstępnym i elektronicznie sterowanymi przepustnicami wydechu, sterowanym kolektorem wylotowym, a także dwoma sterowanymi katalizatorami trójdrożnymi.
• Optymalne dozowanie paliwa z maksymalną niezawodnością funkcjonalną gwarantowaną przez elektronicznie sterowaną przepustnicę (drive-by-wire) z dwoma cięgnami sterującymi (do otwierania i zamykania) połączonymi z regulatorem przepustnicy.
• Spełnienie wszystkich norm środowiskowych z zagwarantowaniem potencjału do spełniania planowanych do wprowadzenia w przyszłości norm czystości spalin, poprzez zastosowanie dwóch całkowicie sterowanych katalizatorów i elektronicznego sterowania pracą silnika.
• Elementy tłumiące zawieszenia z szerokim zakresem regulacji w stronę dobicia i odbicia, a także największym zapasem tłumienia szczególnie przydatnym na torze.
• Nowe, jasno określone opcje regulacji zawieszenia oraz przełożenia.
• Unikalny w tej klasie motocykli aluminiowy zbiornik paliwa pozwalający na dalsze obniżenie masy całkowitej.
• Znakomite prowadzenie się w połączeniu z najlepszą w klasie stabilnością przy dużych prędkościach i przy hamowaniu.
• Wielofunkcyjny zespół wskaźników z funkcjami wyścigowymi, jak pomiar czasu okrążenia. Kierowca może obsługiwać wszystkie funkcje bez odrywania rąk od kierownicy.
• Przełączniki nowej generacji o zoptymalizowanej ergonomii.
• Wzorowa aerodynamika i sportowa ergonomia idealnie uwzględniająca potrzeby kierowców niezależnie od ich wzrostu.
• Opcjonalny system szybkiej zmiany biegów HP Gearshift Assistant umożliwiający zmianę biegu na wyższy bez użycia sprzęgła i przy śladowym spadku momentu i siły napędowej.
• Bogate wyposażenie, wyjątkowe własności i dostępne opcje dobrane dla motocykla S 1000 RR towarzyszą typowej, najwyższej jakości pojazdów marki BMW.
2009-06-08